اگر فرصتی برای بررسی نسخه جدید استاندارد ISO 22000: 2018 و استاندارد سیستم مدیریت ایمنی غذا (FSMS) نداشته اید، ما در این مقاله توضیحات کاملی برای شما آورده ایم. نسخه ۲۰۱۸ جدید ترین ویرایش این استاندارد است. در این نسخه نیز الزامات سازمان ها در زنجیره غذایی از همان ساختار سطح بالا در ضمیمه SL پیروی می کند. بطور کلی (ضمیمه SL) توسط کلیه استانداردهای سیستم مدیریت به روز شده مانند ISO 9001 ، ISO 14001 ، ISO 27001 و موارد دیگر استفاده می شود. اولین و مهمترین مزیت این کار این است که ادغام ISO 22000: 2018 با سایر استانداردهای سیستم مدیریت را آسان تر کرده است.
اکنون این تغییر اساسی برای تمام استانداردهای تجدید نظر شده لحاظ می شود. در این مقاله، به این پرسش پاسخ می دهیم که استاندارد ISO 22000: 2018 چیست و همچنین شباهت ها و تفاوت های آن با الزامات استاندارد ISO 9001: 2015 برای شما توضیح داده شده است.

ISO 22000 : 2018 چیست؟

ایزو ۲۲۰۰۰: ۲۰۱۸ استانداردی برای سیستم های مدیریت ایمنی مواد غذایی (FSMS) است و شرایط مورد نیاز هر سازمانی را در زنجیره غذایی فراهم می کند این استاندارد شامل سازمان هایی است که مستقیم یا غیرمستقیم درگیر عملیات زنجیره غذایی هستند، به عنوان مثال تولیدکنندگان خوراک، تولیدکنندگان غذای حیوانی، تولیدکننده مواد غذایی، پردازنده مواد غذایی، تولیدکنندگان یا خرده فروشان مواد غذایی، ارائه دهندگان خدمات غذایی، خدمات پذیرایی، تدارکات غذا، ذخیره سازی مواد غذایی، تأمین کنندگان تجهیزات برای صنایع غذایی، تأمین کنندگان بسته بندی برای صنایع غذایی و تولیدکنندگان غذاهای حیوانی و سایر کسب و کار هایی که با مواد غذایی تماس دارند.

به روزرسانی اخیر نسخه ۲۰۱۸ نسخه دوم استاندارد ISO 22000 است. نسخه قبلی آن ISO 22000: 2005 بود که دارای سابقه طولانی است. در سال ۱۹۶۰ از نقاط کنترل خطر و کنترل (HACCP) در سیستم زنجیره غذایی آغاز شد سپس گواهینامه سیستم ایمنی مواد غذایی (FSSC) به آن افزوده شد، در نهایت در سال ۲۰۰۵، اولین نسخه استاندارد معرفی شد و نسخه اخیر نسخه دوم آن است.

این استاندارد جهت استراتژیکی را برای بهبود عملکرد کلی ایمنی مواد غذایی بر اساس رویکرد فرایند و الزامات مشخص شده FSMS در استاندارد، برای سازمان ها فراهم کرده است.
یک سازمان از اجرای FSMS بر اساس ISO 22000، می تواند از فوائد زیر بهره مند شود:

  • الزامات قانونی، توانایی سازمان را در ارائه محصولات غذایی و خدمات ایمن افزایش می دهد، همچنین نشان می دهد سازمان به طور مداوم به تعهداتش به مشتری پایبند است و تعهدات مربوط به انطباق را نیز رعایت می کند،
  • توانایی سازمان را در نمایش انطباق با الزامات FSMSارتقا می دهد؛
  • موارد خطر مربوط به ایمنی غذا را شناسایی می کند؛
  • خطرات مرتبط با سیستم ایمنی غذایی را رفع می کند؛

بزرگترین تفاوت در ISO 22000: 2018

این سیستم شامل سایر الزامات مشابه سیستم های مدیریت کیفیت استانداردهای دیگری می باشد که در آنها نیز تجدید نظر شده است، اما وجود برخی الزامات فنی خاص است که این استاندارد را ویژه سازمان های صنایع غذایی می کند.
بند ۸ استاندارد، الزامات مورد نیاز را مشخص می کند که اساساً ایمنی مواد غذایی را در سطح فنی تضمین می کنند.
این الزامات عبارتند از:

  • برنامه ریزی و کنترل عملیاتی: نحوه برنامه ریزی سازمان در عملیات (پردازش) و کنترل همزمان ایمنی مواد غذایی را بیان می کند؛
  • برنامه های پیش نیاز : شناسایی شرایط اساسی و فعالیت هایی که برای حفظ بهداشت محیط در سراسر زنجیره غذایی ضروری است؛
  • سیستم ردیابی: سیستمی برای ردیابی محصولات غذایی به طور منحصر به فرد؛
  • آمادگی و کنترل شرایط اضطراری: شناسایی تمام شرایط اضطراری احتمالی و ترتیب اثراتی که باید برای مقابله با آنها داده شود؛
  • کنترل خطر: این الزام شامل عملکرد تجزیه و تحلیل خطر، تعریف و اعتبار سنجی اقدامات کنترل خطر، تهیه برنامه های HACCP) نقاط کنترل خطر و نقاط بحرانی) و OPRP ) برنامه های پیش نیازهای عملیاتی ) اس؛
  • به روزرسانی اطلاعات: الزامی برای به روزرسانی اطلاعات مربوط به PRP ها و به روز نگه داشتن برنامه های کنترل خطر؛
  • کنترل نظارت و اندازه گیری: نحوه کنترل سیستم نظارت و اندازه گیری توسط سازمان؛
  • تأیید صحت مربوط به PRP ها و برنامه های کنترل خطر: نحوه تأیید و تجزیه و تحلیل PRP ها و برنامه های کنترل خطر؛
  • کنترل محصولات و فرایندهای ناسازگار: چگونگی کنترل سازمان بر محصولات و فرایندهای ناسازگار خود، از جمله معیارهای فراخوان؛

این الزامات کاملاً قابل توضیح هستند و جزئیات بسیار جامعی در مورد چگونگی نیاز به مدیریت و اطمینان ازسیستم ایمنی غذایی خود ارائه می دهند.

تفاوت ها و شباهت ها بین ISO 9001 و ISO 22000: 2018 چیست؟

از آنجا که هر دو استاندارد بر اساس ساختار جدید سطح بالای (ضمیمه SL ) تجدید نظر شده اند، یافتن شباهت ها و تفاوت های بین استاندارد ها آسان تر شده است.
هر دو استاندارد دارای ۱۰ بند با عناوین اصلی یکسان هستند. بنابراین مواردی از قبیل ساختارهای سازمان، رهبری، برنامه ریزی، پشتیبانی، ارزیابی عملکرد و پیشرفت ها، به طور کلی یکسان هستند.

تفاوت عمده بین این دو استاندارد در بند ۸ است. با توجه به الزامات فنی بند ۸، می بینیم که در ISO 22000، بند ۸ یک چارچوب اساسی برای اطمینان از ایمنی مواد غذایی در کل عملیات زنجیره غذایی فراهم می کند، در حالی که در ISO 9001، بند ۸ یک چارچوب عمومی برای اطمینان از کیفیت فرایندها فراهم می کند (این موارد عمومی هستند و می توانند برای هر سازمانی در هر حوزه ای استفاده شوند).

در ادامه نگاهی سریع به الزامات مورد نیاز برای کسانی که مایل هستند هر دو استاندارد را اجرا کنند، داشته ایم:

  • متن سازمان (موضوعات داخلی و خارجی، علاقه مندان، حوزه فعالیت)؛
  • کنترل اطلاعات مستند (کنترل اسناد و سوابق )؛
  • پرداختن به خطرات و فرصت ها و همچنین برنامه ریزی و اهداف؛
  • اقدامات بهبود و اصلاح؛
  • بررسی نحوه مدیریت و ممیزی های داخلی؛
  • بررسی صلاحیت ها، ارتباطات، آموزش و آگاهی؛

همه بندها به غیر از بند ۸ رویکرد توجه به کیفیت و ایمنی مواد غذایی دارند. با توجه به تفاوت ها این شرایط فنی در بند ۸ برای اطمینان از ایمنی مواد غذایی در فرایندهای زنجیره غذایی است.

ISO 9001: 2015 چگونه می تواند منجر به پیاده سازی راحت و سریع ISO 22000: 2018در سازمان شما شود؟

موارد زیادی می توان بیان کرد که ISO 9001 چگونه می تواند در اجرای ISO 22000: 2018 به سازمان شما کمک کند. اما در این مقاله به مهم ترین آنها اشاره می کنیم و آن این است که ایمنی مواد غذایی به کیفیت فرایندها بستگی زیادی دارد. بنابراین، اگر سیستم مدیریت کیفیت خوبی داشته باشید، به طور خودکاربرای سازمان شما یک ارزش افزوده است. شما فقط باید از الزامات ایمنی مواد غذایی (بند ۸) در ISO 22000 مراقبت کنید. بقیه الزامات توسط ISO 9001 مراقبت می شود.

سازمان غذا و داروی آمریکا (Food and Drug Administration) که به اختصار FDA نامیده می شود از زیر مجموعه های وزارت بهدات و سلامت ایالات متحده آمریکاست. این سازمان متولی بررسی وضعیت کلیه محصولات تولیدی در چهار زمینه زیر می باشد.

  1. محصولات غذایی و نوشیدنی ها
  2. محصولات آرایشی و بهداشتی
  3. تجهیزات پزشکی
  4. داروها
استاندارد بین المللی غذا و دارو

گمرک کشور آمریکا هرگونه ورود و خروج محصولات و کالاهایی که در دسته بندی ذکرشده قرار می گیرند را منوط به اخذ مجوز از سازمان غذا و داروی آمریکا کرده است و از ورود و خروج کالاهای بدون مجوز FDA ممانعت به عمل می آورد.

لذا تولیدکنندگان بایستی برای اعتبار بخشیدن و اخذ مجوز صادرات و واردات این استاندارد شناخته شده را کسب نمایند. این استانداردعلاوه بر اینکه یکی از الزامات واردات به کشور آمریکاست مزایای دیگری هم دارد که در ادامه به آن ها اشاره می شود.

مطالب مرتبط: استاندارد بین المللی تجهیزات پزشکی (iso13485)

مزایای استاندارد صنایع غذایی و دارویی آمریکا (FDA)

  • ثبت شدن کالا در لیست شرکت های مورد تایید FDA که می تواند باعث افزایش رغبت مشتریانی غیر از آمریکایی ها هم بشود
  • مشاهده مشخصات شرکت توسط سایر بازرگانان ( وارد کنندگان و صادر کنندگان ) و سرمایه گذاران در سراسر دنیا
  • در صورت نیاز می توانید شرکای تجاری مورد تایید FDA جهت صادرات، واردات یا سرمایه گذاری مشترک را بیابید
  • بررسی و آنالیز ترکیب محصول در معتبرترین آزمایشگاه های FDA و مورد سنجش قرار گرفتن با استانداردهای سختگیرانه آمریکا
  • هموار شدن مسیر صادرات به امریکا و سایر کشورها
  • دریافت دوره ای آخرین یافته های علمی در صنعت مربوطه
  • امکان دسترسی به منابع علمی سازمان غذا و دارو آمریکا
  • امکان طرح پرسش های علمی مورد نظر و دریافت پاسخ از کارشناسان FDA
پیاده سازی و اخذ استاندارد fda

مطالب مرتبط: استاندارد بین المللی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت

این همه مزایا هر فعال و تولید کننده ای در صنایع غذایی، نوشیدنی، آرایشی بهداشتی، تجهیزات پزشکی و دارویی را ترغیب می کند تا نسبت به اخذ این استاندارد اقدام نماید. از آنجاییکه از تاریخ اول مارس ۲۰۱۶ ثبت شرکت های ایرانی و محصولات تولیدی در سازمان FDA مجاز شده است، لذا در صورت نیاز به اخذ کد ۱۱ رقمی سازمان FDA آمریکا و دریافت گواهی از مرجع FDA AGENT می توانید اخذ این گواهینامه را به شرکت طاها مدیران بسپارید و از این شرکت با تجربه مشاوره بگیرید.

[elementor-template id=”3137″]



استاندارد ISO 22000 :۲۰۱۸ استاندارد بین المللی سیستم مدیریت ایمنی مواد غذائی نام دارد و برای سازمان هائی که در حوزه ی مواد غذائی فعالیت می کنند، کاربرد دارد.
سازمان هائی که در حوزه ی مواد غذائی فعالیت می کنند محدوده ی وسیعی از خدمات و محصولات مانند محصولات کشاورزی، حمل و نقل مواد غذائی، بسته بندی مرتبط با مواد غذائی، خوراک دام و طیور و آبزیان، رستوران ها و … را شامل می شوند.

مطالب مشابه : ISO9001:2015 چیست ؟


استاندارد بین المللی ISO 22000 :2018 تلاش می کند تا :

  1. از تصمیمات سلیقه ای در واحدهای صنایع غذائی جلوگیری کند؛
  2. حذف مخاطره های مهم و عیوب کیفی مواد غذایی را تضمین کند؛
  3. موانع تجارت مواد غذائی در جهان را رفع کند.

درواقع هدف از این استاندارد، اطمینان از انطباق محصولات با سیستم HACCP اشاره شده در کدکس و درنتیجه، ایجاد اطمینان در مصرف کنندگان محصولات غذائی است.

شرکت هائی که اقدام به اخذ گواهینامه ISO 22000 می کنند ، در تلاش هستند تا :

  1. کیفیت و ایمنی محصول را تضمین کنند؛
  2. از مخاطرات شیمیایی، میکروبی و فیزیکی که ممکن است در فرآورده های غذایی موجب خسارت رساندن به مشتری و کاهش اعتبار سازمان شود، پیشگیری کنند؛
  3. بیماری های ناشی از مصرف مواد غذائی آلوده را کاهش دهند؛

مطالب مشابه : سیستم HACCP چیست ؟

مهمترین اصطلاحات و تعاریف در استاندارد ISO22000 :2018

  1. ایمنی مواد غذائی : درجه ای از سلامت مواد غذائی که مصرف آن، آسیبی به مصرف کننده نمی رساند؛
  2. زنجیره ی مواد غذائی : تولی مراحل و عملیاتی است که تولید، فرآوری، توزیع، انبارش، جابجائی یک ماده ی غذائی و مواد تشکیل دهنده ی آن را از تولید اولیه تا مصرف در بر می گیرد؛
  3. خطرات ایمنی مواد غذائی : عوامل فیزیکی، شیمیائی یا بیولوژیکی در مواد غذائی یا شرایطی از غذاست که به طور بالقوه موجب آسیب رسیدن به مصرف کننده می شود ؛
  4. خط مشی ایمنی مواد غذائی : مقاصد و جهت گیری های کلی مربوط به ایمنی مواد غذائی در یک سازمان که توسط مدیر ارشد رسماً تعیین و به کلیه ی پرسنل، ابلاغ شده است؛
  5. برنامه ی پیش نیازی: شرایط و فعالیت های پایه ای که برای حفظ سلامت مواد غذائی از ابتدای تولید تا بسته بندی و ارائه به مصرف کننده، ضروری است؛
  6. نقطه ی کنترل بحرانی ( CCP : CRITICAL CONTROL POINT ) : مرحله ای که در آن کنترل، قابل اعمال بوده و برای پیشگیری یا حذف خطر ایمنی مواد غذائی و یا کاهش آن به سطحی قابل قبول، ضروری می باشد؛
  7. حد بحرانی: معیاری است که قابلیت پذیرش را از عدم قابلیت پذیرش جدا می کند. حدود بحرانی برای تعیین تحت کنترل بودن نقاط کنترل بحرانی است؛

[elementor-template id=”3137″]